Bài toán: nhà song lập chung một vách, thiếu sáng hông, ba thế hệ cần vừa gắn kết vừa riêng tư.
Giải pháp: mở thông khách – bếp – ăn, đưa phòng ông bà xuống tầng 1, gom lưu trữ vào các khối tủ âm tường.
Vật liệu: gỗ óc chó Bắc Mỹ, đá nung kết vân Calacatta, MDF chống ẩm cho phần khung tủ khuất.
Điểm nhấn: hệ đèn ray nam châm âm trần thay đổi bố cục ánh sáng mà không phải đục lại trần.
Bài toán của gia chủ
Ngôi nhà là một căn biệt thự song lập 340m² sàn tại KĐT Phía Nam, TP. Bắc Giang, dành cho một gia đình ba thế hệ: ông bà đã nghỉ hưu, cặp vợ chồng trung niên và hai con đang tuổi học cấp hai. Khi Nhà Xinh đến khảo sát, phần thô đã hoàn thiện nhưng bố cục mặc định của chủ đầu tư bộc lộ ba vấn đề rõ rệt.
- Một mặt nhà dùng chung vách với căn liền kề, nên toàn bộ phía hông không có cửa sổ; khu giữa nhà tối ngay cả lúc giữa trưa.
- Phòng ngủ dành cho ông bà nằm ở tầng 2, mỗi ngày phải lên xuống cầu thang nhiều lần.
- Gia đình có nhiều đồ dùng tích lũy qua năm tháng nhưng lại muốn một không gian gọn gàng, ít chi tiết, đúng tinh thần Japandi.
Mong muốn của gia chủ khá giản dị: một ngôi nhà ấm, sáng, mọi người dễ gặp nhau trong ngày nhưng mỗi thế hệ vẫn có góc riêng, và vật liệu phải bền để dùng lâu dài.
Ý tưởng thiết kế
Chúng tôi chọn cách tổ chức lại tầng 1 trước tiên. Phòng khách, bếp và bàn ăn được mở thông thành một trục dài chạy từ cửa chính ra sân sau, để ánh sáng từ hai đầu nhà xuyên sâu vào giữa. Một phòng làm việc nhỏ cạnh cầu thang được chuyển công năng thành phòng ngủ cho ông bà, có vệ sinh riêng, cửa trượt rộng 1,1m để sau này thuận tiện nếu cần xe lăn.
Tinh thần Japandi được thể hiện qua tỷ lệ chứ không qua đồ trang trí: đường nét thẳng, mảng tường trơn, các khối tủ kéo kịch trần để che đi đồ đạc. Bảng màu gồm ba lớp chính: trắng ngà của tường, nâu trầm của gỗ óc chó và trắng xám vân mây của đá Calacatta.
Với nhà song lập, đừng cố tạo thêm cửa sổ ở vách chung. Hãy kéo ánh sáng từ hai đầu nhà vào sâu nhất có thể, và để vật liệu bề mặt giúp phản xạ phần còn lại. — KTS Nhà Xinh
Vật liệu & chi tiết mộc
Gỗ óc chó Bắc Mỹ tự nhiên được dùng cho những bề mặt tay chạm vào hằng ngày: mặt bàn ăn, tay vịn cầu thang, cánh tủ khu sinh hoạt chung và đầu giường phòng master. Phần khung và hậu tủ ở vị trí khuất dùng MDF chống ẩm, giúp kiểm soát chi phí mà vẫn đảm bảo độ ổn định. Tổng mức đầu tư phần gỗ của công trình là 680 triệu đồng, phân bổ tập trung vào những hạng mục nhìn thấy và sử dụng nhiều.
Đá nung kết vân Calacatta được chọn cho mặt bếp, mặt đảo và mảng ốp sau kệ tivi. Bề mặt đá nung kết ít thấm, chịu nhiệt tốt và vân đá đồng đều giữa các tấm, nên khi ghép mảng lớn mạch nối gần như liền mạch. Một số chi tiết đáng chú ý:
- Cánh tủ bếp dùng tay nắm âm soi rãnh trực tiếp trên gỗ, không tay nắm nổi để giữ mặt phẳng tinh gọn.
- Tủ âm tường dọc hành lang tầng 2 sâu 40cm, đủ chứa chăn gối mùa đông và vali mà không lấn lối đi.
- Bậc cầu thang óc chó dày 40mm, mép bo tròn bán kính nhỏ để an toàn cho người lớn tuổi.
Ánh sáng
Vì phần giữa nhà thiếu sáng tự nhiên, ánh sáng nhân tạo được tính toán ngay từ bản vẽ 3D. Thay vì đèn downlight cố định, chúng tôi dùng hệ đèn ray nam châm âm trần ở khu khách và bếp. Các module đèn rọi, đèn hắt và đèn thanh có thể tháo lắp, đổi vị trí trên ray mà không cần thợ điện, rất phù hợp khi gia đình thay đổi cách bày biện theo mùa hoặc dịp lễ Tết.
Nhiệt độ màu được giữ ở mức ấm cho khu sinh hoạt và phòng ông bà, trung tính hơn ở khu bếp để nhìn rõ màu thực phẩm. Phòng ông bà có thêm đèn ngủ chân tường cảm biến, sáng nhẹ khi có người đi lại ban đêm.
Thi công & nghiệm thu
Công trình đi theo đúng quy trình 5 bước của Nhà Xinh. Sau khi chốt phương án 3D và bảng dự toán bóc tách theo mã phụ kiện, toàn bộ đồ gỗ được sản xuất tại xưởng ở KCN Song Khê – Nội Hoàng. Gia chủ được mời xuống xưởng nghiệm thu mộc thô trước khi sơn, kiểm tra vân gỗ trên từng cánh tủ lớn để chọn mặt đẹp quay ra ngoài. Thời gian thi công trọn gói khoảng 35 ngày làm việc, nằm trong khung cam kết của hợp đồng.
Bài học từ dự án
Ngôi nhà cho thấy Japandi không đồng nghĩa với ít đồ, mà là cất đồ đúng chỗ. Khi lưu trữ được giải quyết trong tường, gỗ và đá có đủ khoảng trống để tự nói. Với các gia đình nhiều thế hệ, việc bố trí phòng người lớn tuổi ở tầng 1 ngay từ giai đoạn thiết kế luôn rẻ và hợp lý hơn nhiều so với cải tạo về sau.